خداحافظی غیر منتظره/ چرا هیلی استعفا داد

خبر استعفای نیکی هیلی، سفیر آمریکا در سازمان ملل به شکلی غیرمنتظره منتتشر شد و ساعتی بیشتر طول نکشید که ترامپ با استعفای وی موافقت کرد. کنارهگیری هیلی در حالی بود که به گزارش برخی رسانهها حتی جان بولتون، مشاور امنیت ملی ترامپ و مایک پمپئو، وزیر خارجه وی از شنیدن آن شگفتزده شدند.
ناظران سیاسی و تحلیلگران بینالمللی سناریوهای مختلفی را در چرایی این استعفا بیان میکنند؛ برخی بر این باورند که نقشیابی محور ترامپ- بولتون در سیاست خارجی آمریکا و تعیین خطوط سیاست خارجی و امنیتی در این کشور اساسا دیگر جایی برای چهره پرنفوذ دیگری در کاخ سفید نگذاشته است و به طور عملی نیکی هیلی تنها باید در مقام یک کارگزار ساده به ایفای نقش میپرداخت.
در سناریوی دوم میتوان عملکرد وی در سازمان ملل متحد و بهویژه نشست شورای امنیت به ریاست ترامپ را دلیل دیگری بر استعفای وی دانست. زمانی که دولت آمریکا و شخص ترامپ تصمیم گرفت تا با حضور در شورای امنیت از فرصت ریاست آمریکا برای سیاست خارجی تهاجمی این کشور در قبال جمهوری اسلامی ایران و دیگر کشورها بهرهبرداری کند، این نشست به صحنه محاکمه واشنگتن تبدیل شد و شاید ارزیابیهای بدنه کارشناسی آمریکا نشان از وجود اشتباه بزرگ در این پیشنهاد هیلی و تصمیمگیری کاخ سفید داشته است. خروج از معاهدههای بینالمللی همچون معاهده آبوهوایی پاریس و برجام، اعمال سیاستهای افراطی مهاجرتی، حمایت بیچونوچرا از رژیم صهیونیستی و تصمیم به انتقال سفارت به بیتالمقدس، قطع کمکها به آنروا و... از مواردی هستند که به انزوای آمریکا در جامعه جهانی منجر شدهاند. در خصوص اقداماتی که منجر به انزوای آمریکا در جامعه جهانی شده محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در یک مصاحبه در شبکه سیانان گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، این کشور را به انزوا کشانده است. ظریف در این مصاحبه گفته بود که خیلی عجیب بود ترامپ ریاست جلسهای را به عهده بگیرد و همه با او مخالف باشند. اشاره ظریف به ریاست جلسه شورای امنیت است که آمریکا ریاست آن را بر عهده داشت. ترامپ در زمان حضورش در نیویورک و شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در جلسه شورای امنیت نیز شرکت و سخنرانی کرد. حکایت ریاست ترامپ بر نشست شورای امنیت به این شرح است: نیکی هیلی پیش از برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل طرحی برای برگزاری نشست شورای امنیت این سازمان با موضوع ایران و به ریاست ترامپ مطرح کرد اما چند روزی از طرح این موضوع نگذشته بود که هیلی متوجه شد که در صورت برگزاری این نشست، آمریکا بیش از گذشته در میان همپیمانان خود تنها میشود. کمتر از یک هفته از اعلام این موضوع نگذشته بود که هیلی عقبنشینی کرده و گفت این جلسه بر «طیف گستردهتری از موضوعات» از جمله «اشاعه تسلیحات کشتار جمعی» و همچنین ایران متمرکز خواهد بود. همچنین شایعاتی مبنی بر احتمال لغو حضور ترامپ به عنوان رئیس در این نشست شورای امنیت از ترس منزویشدن و قرارگرفتن در موضع ضعیف مطرح شد. یک روز پیش از این جلسه شورای امنیت، وزیران خارجه کشورهای عضو برجام به همراه وزیر خارجه ایران نشست کمیسیون برجام را در نیویورک بدون حضور نماینده آمریکا برگزار کردند و آنچنان که انتظار میرفت یکصدا به حمایت از این توافق و پایبندی به آن تاکید کردند. در جلسه شورای امنیت در چهارم مهرماه در حالی که ترامپ نیمساعت دیرتر رسید، حمایت یکپارچه اعضای شورای امنیت از برجام باعث شد وی به هدف ضدحملههای دیگر کشورها تبدیل شده و در اواسط نشست صندلی خود را ترک کند. ترامپ مدعی شده که هیلی از شش ماه قبل خواستار کنارهگیری بوده اما وی توانسته هیلی را از این کار منصرف کند. همانطور که اشاره شد، هیلی از نزدیک شاهد انزوای آمریکا در جامعه جهانی بوده و با توجه به اینکه ترامپ قصدی برای تغییر رویه خود در بخش سیاست خارجی ندارد به احتمال زیاد هیلی با کنارهگیری از پست نمایندگی آمریکا در سازمان ملل خواسته خود را از شکستهای بعدی ترامپ در نزد جامعه جهانی خارج کند. هیلی چهرهای نسبتا میانهرو در نزد جمهوریخواهان محسوب میشد و حتی برخی وی را یکی از نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری 2020 آمریکا میدانستند اما دو سال حضور در کنار ترامپ و کمک به پیشبرد سیاستهای وی حقایقی را برای هیلی روشن کرده تا او دورشدن از کانون قدرت در آمریکا را برای خود انتخاب کند. حضور در کنار ترامپ قطعا نمرهای منفی در کارنامه سیاسی هیلی محسوب میشود و شاید همین نمره منفی او را برای همیشه از دنیای سیاست
دور کند.
جایگزین کیست؟
هیچکدام از دو گزینهای که «دونالد ترامپ» برای جایگزینی «نیکی هیلی» در مقام سفیر آمریکا در سازمان ملل در نظر دارد، تغییری در رویه ستیزهجویانه و سیاستهای ضدایرانی این کشور به وجود نخواهند آورد.
گزینههای «ترامپ» برای جایگزینی «هیلی» گرایشات ضدایرانی دارند.
رئیسجمهوری آمریکا دو گزینه را برای تصدی این منصب در سر دارد که هر کدام به نوعی در تصمیمات سیاسی و اجرایی پیشین آمریکا در قبال خاورمیانه و بهویژه ایران دخیل بودهاند.
«ریچارد گرنل» یکی از این گزینههاست که در دانشگاه هاروارد تحصیل کرده و در ماه آوریل (فروردین-اردیبهشت) به سمت سفیر آمریکا در آلمان منصوب شد. وی با هشت سال فعالیت به عنوان سخنگو و نماینده سیاسی آمریکا در سازمان ملل متحد، طولانیترین دوره حضور را به عنوان نماینده آمریکا در این سازمان داشته است.
تارنمای «واشنگتن اگزمینر» نوشت گرنل به دلیل همکاری با «جان بولتون»، مشاور امنیت ملی آمریکا در دوره ریاستجمهوری «جورج دبلیو بوش»، رئیسجمهوری اسبق آمریکا، از رابطه خوبی با وی برخوردار است.
بولتون به سیاستهای جنگطلبانه و ضدایرانی خود شهرت دارد و بارها تهران را به تغییر رژیم یا بررسی گزینه نظامی تهدید کرده است.
دیلیکالر گزارش داد: گرنل حامی اسرائیل است و به طور مخفیانه سعی در متقاعدکردن شرکتهای آلمانی برای قطع تجارت با ایران داشته است.
به گزارش نیویورکپست، نام گرنل در فهرست کوتاهی که «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمریکا در انتخابات ریاستجمهوری سال 2016 برای تصدی مقام تدارک دیده بود، به چشم میخورد.
«دینا پاول»، دیگر گزینه ترامپ برای تصدی مقام سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد است.
تارنمای آکسیوس درباره وی مینویسد: «پاول به عنوان معاون راهبردی مشاور امنیت ملی دولت ترامپ فعالیت میکرد. وی در ماه فوریه (بهمن - اسفند) با هدف همکاری با شرکت سرمایهگذاری «گلدمن ساچز»، از کابینه جدا شد.»
به گزارش نیوزویک، پاول در زمان فعالیت خود در دولت ترامپ، نقشی کلیدی در سیاست آمریکا در قبال خاورمیانه ایفا میکرد.
تارنمای یواس «نیوزاند ورلد ریپورت» نیز نوشت: «پاول متولد مصر بوده و رابطه نزدیکی با ایوانکا ترامپ، دختر و مشاور ترامپ دارد.»
«جاش داوزی»، خبرنگار حوزه کاخ سفید واشنگتنپست روز سهشنبه در توییتی با قوتبخشیدن به احتمال انتخاب پاول بهعنوان جانشین هیلی نوشت: «هیلی و پاول آخر هفته را در جنوب کالیفرنیا با هم سپری کردند.»
برخی از صاحبنظران «ایوانکا ترامپ»، دختر و مشاور ترامپ را به عنوان دیگر گزینه احتمالی برای این پست میدانستند اما ایوانکا در توئیتی این فرضیه را رد کرد و نوشت: «میدانم که رئیسجمهور جایگزین توانمندی را برای هیلی انتخاب خواهد کرد. این جانشین (به طور قطع) من نخواهم بود.»
دیدگاه تان را بنویسید